Kontakt

Jak obecnie leczy się sepsę?

Jakie są nowoczesne metody leczenia zakażeń ogólnoustrojowych?

Metody leczenia ciężkiej sepsy dzielą się na postępowanie przyczynowe i objawowe. Postępowanie przyczynowe, to jak najszybsze usunięcie źródła zakażenia (jeśli jest to możliwe) oraz podanie leków działających przeciw potencjalnej przyczynie zakażenia (antybiotyków), w ciągu jednej godziny od rozpoznania objawów sepsy, właściwie dobranych i w odpowiednim dawkowaniu.

Postępowanie objawowe to jak najszybsza stabilizacja czynności układu krążenia. Podawanie płynów, leków podwyższających ciśnienie krwi, poprawiających czynność serca, a także wspomaganie czynności innych narządów w zależności od potrzeb, np. leczenie respiratorem (wentylacja mechaniczna), leczenie nerkozastępcze, stabilizacja funkcji układu krzepnięcia.

Aby leczenie ciężkiej sepsy było prawidłowo przeprowadzone, pacjent powinien znaleźć się w oddziale intensywnej terapii (OIT).

 

Dlaczego sepsa staje się trudnym współczesnym wyzwaniem zdrowotnym?

Pojęcie „sepsis” wywodzi się z czasów Hipokratesa. Współcześnie sepsa wymaga dostosowania systemu opieki zdrowotnej do zagrożenia, które powoduje. Tradycyjne podziały klinicznych postaci zakażeń oparte są na pewnych pojęciach pochodzących jeszcze z XIX wieku, jak „zakażenie krwi”, czyli po staropolsku „posocznica”. Tradycyjna klasyfikacja chorób nie uwzględnia współczesnych podziałów diagnostycznych i dlatego w Polsce sepsa nie posiada swojego miejsca w systemie klasyfikacji chorób ICD-10, jako osobna jednostka chorobowa, w przeciwieństwie do wielu rozwiniętych krajów. Nie można z tego powodu prowadzić systematycznej oceny zjawiska sepsy i jego konsekwencji zdrowotnych w naszym kraju.

 

Dlaczego sepsa jest najczęstszą przyczyną zgonów oddziałów intensywnej terapii?

W OIT ciężka sepsa i wstrząs septyczny stanowią najczęstszą przyczynę zgonów z powodu bardzo wysokiej śmiertelności w tej populacji pacjentów. Prowadzony w latach 2003-2010 rejestr przypadków ciężkiej sepsy w OIT w Polsce wykazał śmiertelność powyżej 50%, która stopniowo się obniżała. Jest to śmiertelność znacznie wyższa niż w innych grupach pacjentów leczonych w OIT - pooperacyjnych, urazowych i dlatego pacjenci z ciężką sepsą powodują zwiększenie odsetka śmiertelności wśród populacji leczonej w OIT.

 

Sepsa jest problemem interdyscyplinarnym. Jak wygląda współpraca różnych środowisk medycznych w tym zakresie?

Współpraca interdyscyplinarna jest niezbędna. W Polsce taka współpraca instytucjonalnie nie istnieje. Funkcjonują lokalne uzgodnienia i porozumienia. Dla inspiracji systemowych, ukierunkowanych działań w zakresie leczenia sepsy organizowany jest w 2015 roku we Wrocławiu I Polski Kongres „Pokonać Sepsę”.

 

Czego dotyczą dylematy organizacyjne związane z postępowaniem w zakażeniach w różnych oddziałach szpitalnych?

Podstawowym dylematem organizacyjnym w OIT jest brak ujednoliconego, obowiązkowego rejestru zakażeń szpitalnych. Programy takie istnieją i funkcjonują w większości krajów rozwiniętych, ale też i w krajach rozwijających się. Pozwalają  systematycznie określać częstość występowania zasadniczych postaci zakażeń szpitalnych występujących w OIT: odcewnikowych zakażeń krwi, zakażeń dróg oddechowych związanych z wentylacją mechaniczną i zakażeń układu moczowego związanych z cewnikiem w pęcherzu moczowym. Częstość tych zakażeń powiązana zostaje z obciążeniem OIT, jakim jest odsetek stosowania cewników naczyniowych, wentylacji mechanicznej czy cewników w pęcherzu moczowym. W ten sposób porównywać można częstość występowania zakażeń oddziałowych w zależności od obciążenia pracą OIT. W Polsce takie obserwacje prowadzone są w pojedynczych oddziałach z inicjatywy ich ordynatorów, natomiast nie przyjęły się one dotąd jako formy obowiązkowego sprawozdania oceniającego jakość opieki zdrowotnej.

 

Jaki wpływ na poziom wiedzy na temat sepsy mają nauki podstawowe?

Mają zasadniczy wpływ. W wieku XXI dokonał się ogromny postęp w dziedzinie poznawania zjawisk związanych z reakcją organizmu na zakażenie. Poznaliśmy zupełnie nowe mechanizmy przekazywania informacji o zakażeniu do komórek organizmu. Bardzo istotne bylo poznanie roli receptorów tzw. toll-podobnych, które rozpoznają struktury molekularne drobnoustrojów, przekazując informacje o tym do dalszych elementów układu odpornościowego. Postępy w naukach podstawowych są warunkiem dla znalezienia skutecznych metod leczenia sepsy w sposób przyczynowy, to znaczy przez celowane zatrzymanie rozwoju procesu septycznego na poziomie komórkowym.

 

Jakich danych dostarczył rejestr przypadków ciężkiej sepsy w OIT?

Akcję rejestru podjęto w 2002 roku i prowadzono w latach 2003-2010. Rejestrowano wówczas ochotniczo przypadki ciężkiej sepsy ze 134 OIT w Polsce, w sumie ponad 5 tysięcy przypadków. Rejestr pozwolił określić, z jakimi przypadkami ciężkiej sepsy spotykają się lekarze w naszym kraju. Podano też charakterystykę pacjentów, rodzaj zakażenia, rodzaj patogenów, ciężkość stanu chorobowego, przebieg choroby, leczenie i rokowanie. Wyniki rejestru cieszyły się bardzo dużym zainteresowaniem w środowisku anestezjologii i intensywnej terapii. Była to jednak inicjatywa grupy lekarzy, pozbawiona wsparcia instytucjonalnego, dlatego zainteresowanie rejestrem zmalało w ostatnich latach.

Zgodnie z aktualnymi międzynarodowymi wytycznymi, ujętymi w tzw. "Deklaracji na temat sepsy", rejestr przypadków ciężkiej sepsy powinien być obowiązkowy oraz systematycznie prowadzony i nadzorowany zarówno w wymiarze krajowym, jak i międzynarodowym.

 

Co mówią międzynarodowe wytyczne na temat rozpoznania i leczenia ciężkich zakażeń?

Międzynarodowa inicjatywa organizacji i towarzystw medycznych, która nazwała się „Surviving Sepsis Campaign” opublikowała po raz pierwszy w 2004 roku międzynarodowe wytyczne postępowania w ciężkiej sepsie i wstrząsie septycznym. Był to dokument o ogromnym znaczeniu, bo wcześniej nikt nie podjął się opracowania tak trudnego problemu diagnostycznego i terapeutycznego w oparciu o zasady „evidence based medicine”. W 2008 r. przedstawiono aktualizację tych wytycznych. Następną aktualizację przewidziano w 2012 r., ale opublikowano ją w 2013 r. Wytyczne te są powszechnie dostępne a ich prezentacja i omówienie w języku polskim ukazało się na łamach „Medycyny Praktycznej”.

↑ Do góry

 

Wspierają nas:

Philips

Współpracują z nami:

Fundacja Jagoda Profilaktyka zakażeń
telefon

+48 71 733 23 10

adres

ul. Borowska 213
50-556 Wrocław

Koordynacja:
Grupa casusBTL

© 2015-2016 Stowarzyszenie Pokonać Sepsę. All rights reserved.

@Pokonać Sepse