Kontakt

Czy możemy temu zapobiec?

„Liczba przypadków z ciężkimi postaciami sepsy narasta, rozpoznanie jest często opóźnione a leczenie nieskuteczne”. Z czego to wynika i jak temu zaradzić?

Liczba przypadków sepsy narasta z powodu wzrostu liczby osób z upośledzeniem funkcji układu opornościowego. Rośnie  liczba pacjentów poddanych inwazyjnym zabiegom zarówno w wieku bardzo młodym, jak i bardzo zaawansowanym, rośnie liczba chorych ze schorzeniami przewlekłymi, wzrasta odsetek populacji w wieku podeszłym.

Ponadto dramatycznie rośnie oporność bakterii na antybiotyki.

Znajomość problematyki rozpoznania i leczenia sepsy jest ograniczona nie tylko w społeczeństwie, ale też wśród pracowników opieki zdrowotnej. Leczenie sepsy jest nieskuteczne, głównie z powodu zbyt późnego rozpoznania - z reguły na OIT, a powinna być rozpoznana w obszarze pomocy przedszpitalnej, w oddziałach ratunkowych, oddziałach szpitalnych.

 

Jaki jest stan świadomości społecznej na temat sepsy?

Jest bardzo niski, co nie jest zaskoczeniem. Na początku XXI wieku w Niemczech prof. Konrad Reinhart analizował częstość występowania słowa „sepsis” w publicznych stacjach telewizyjnych. W porównaniu z pojęciami „zawał serca” czy „rak”, sepsa praktycznie nie istniała. W Polsce, dzięki działaniom Grupy Roboczej ds. Sepsy Polskiego Towarzystwa Anestezjologii i Intensywnej Terapii, która powstała w 2001 r., w ostatniej dekadzie udało się spopularyzować nieco ten termin. Jest jednak z reguły postrzegany niewłaściwie. Sepsa odnoszona jest głównie do przypadków zapaleń opon mózgowych. Jest to rzeczywiście schorzenie zakaźne o dramatycznym przebiegu i może dobrze charakteryzować zagrożenie zdrowotne, jakim jest sepsa. Jednak częstotliwość tych przypadków  nie przekracza 1% wszystkich przypadków sepsy w Polsce. Najczęściej ciężka sepsa dotyczy zakażeń dróg oddechowych i zakażeń wewnętrznych jamy brzusznej u pacjentów w wieku podeszłym. Innym bardzo ważnym problemem są zakażenia noworodków i małych dzieci. Opinia społeczna potrzebuje systematycznej i rzetelnej edukacji dotyczącej tego powszechnego zagrożenia zdrowotnego, jakim jest sepsa.

 

Czy grozi nam powszechna antybiotykooporność?

Ponieważ antybiotyki stosowane są często i nie zawsze właściwie, oporność bakterii na te leki znacząco narasta. Coraz więcej przypadków ciężkiej sepsy wywołanych jest przez zarazki wielooporne, co utrudnia leczenie i pogarsza jego wyniki. Ograniczenie oporności bakterii na antybiotyki wymaga interdyscyplinarnego programu zarówno edukacyjnego, jak i użytkowego. W Polsce działania takie prowadzi Narodowy Program Ochrony Antybiotyków.

 

Jak prowadzić skuteczną i bezpieczną terapię antybiotykową?

Terapia antybiotykowa w ciężkiej sepsie prowadzona jest jako terapia empiryczna i terapia celowana. Empiryczna oznacza jak najszybsze podanie antybiotyku dla ratowania życia pacjenta. Nie znamy wówczas patogenu, możemy tylko przypuszczać co stanowi przyczynę sepsy.

W terapii empirycznej obowiązują trzy podstawowe zasady.

Pierwsza to jak najszybsze podanie leku po rozpoznaniu ciężkiej sepsy, optymalnie w ciągu pierwszej godziny. Jak wykazały duże badania obserwacyjne, jeśli nie poda się właściwego antybiotyku w ciągu 1 godziny, to śmiertelność rośnie o 8% po każdej godzinie opóźnienia. We wstrząsie septycznym, jeśli skuteczny antybiotyk poda się w pierwszej godzinie po rozpoznaniu, to śmiertelność wynosi 20%, a jeśli po 6 godzinach od rozpoznania to 60%.

Drugim podstawowym elementem skutecznej, empirycznej antybiotykoterapii jest podanie takiego antybiotyku, który skutecznie działa na mikroorganizm będący przyczyną ciężkiej sepsy. W warunkach terapii empirycznej najczęściej stosowane są antybiotyki o szerokim spektrum działania. Jednak właściwy wybór zależy od wiedzy i doświadczenia lekarza, musi uwzględnić możliwość wywołania sepsy przez drobnoustroje wielooporne i nietypowe.

Trzecim zasadniczym warunkiem prawidłowej antybiotykoterapii empirycznej jest podanie antybiotyku w odpowiedniej dawce, aby dotarł do miejsca zakażenia, w stężeniu gwarantującym eliminację patogennego drobnoustroju. U ciężko chorych pacjentów dochodzi do przesunięć płynów w organizmie, prowadzących do rozcieńczenia leków. Dawka antybiotyków musi być wówczas zwiększona dla prawidłowego działania. Zależności te regulują zaawansowane zasady dawkowania leków oparte na ich specyficznych właściwościach farmakokinetycznych i farmakodynamicznych (PK/ PD). Po rozpoczęciu leczenia empirycznego należy regularnie oceniać skuteczność antybiotykoterapii. Jeśli dostępne będą wyniki badań mikrobiologicznych, możliwe jest wówczas leczenie celowane, czyli dostosowanie rodzaju i dawki antybiotyku, w zależności od wrażliwości drobnoustrojów. W tym okresie terapii dążymy także do ograniczenia podawania antybiotyków o szerokim spektrum na rzecz antybiotyków celowanych, aby równocześnie uzyskać optymalny efekt terapeutyczny i ograniczyć rozwój oporności bakterii.

 

↑ Do góry

 

Wspierają nas:

Philips

Współpracują z nami:

Fundacja Jagoda Profilaktyka zakażeń
telefon

+48 71 733 23 10

adres

ul. Borowska 213
50-556 Wrocław

Koordynacja:
Grupa casusBTL

© 2015-2016 Stowarzyszenie Pokonać Sepsę. All rights reserved.

@Pokonać Sepse